OTOMOBİL LASTİKLERİ KULLANMA
REHBERİ:
Lastiğin Görevleri:
-
Araç yükünü taşımak.
-
Direksiyon ile verilen yönü
izlemek.
-
Motordan gelen gücü
ileri/geri hareket olarak
yansıtmak.
-
Emniyetli bir şekilde hem
ıslak,hem de kuru zeminde
aracı durdurmak.
-
Amortisörlerde yardımcı
olarak sürüş keyfini
artırmak.
Lastiğin Yapısal Özellikleri:
Tekerlek lastiklerinin
yapılarında, gerek yüksek
mukavemeti karşılamak üzere
naylon,rayon,polyester gibi
elyaf esaslı kordlarla, çelik
kordlar bulunmaktadır. Topuk
dayanımları ise çelik teller
yardımıyla sağlanır. Birbirinden
farklı karakterdeki bu
elemanların birarada tutulması
ve hizmet anında zeminle temasın
güvenle sağlanmasıyla,
yanaklardaki esneme
kabiliyetinin verilmesi görevini
lastik karışımı üstlenir.Lastik
karışımını doğal ve sentetik
kauçuklarla, ana dolgu olarak
karbon karaları
oluşturur.Bunlara ilave olarak
karbon karaları oluşturur.
Bunlara ilave olarak
vulkanizasyon elemanları
bulunmaktadır.Karışımın
işlenmesi ve homojenliği için
kimyasal yağlar kullanılır.
Çapraz Katlı Lastikler:
Lastik teknolojisinin
başlangıcında kullanılan ilk
gövde yapısıdır.Bu lastikleri
gövdesini oluşturan tekstil
esaslı "kord" iplikleri birbiri
üzerine,lastik yönüne 35-40
derece açı yapacak şekilde
çapraz olarak
yerleştirilmiştir.Bu yapı
dioganal veya konvansiyonel
olarak da adlandırılır.Ölçü
tanımında "-" veya "D"ile
belirtilir.
Radyal Lastikler:
Değişen ve gelişen otomotiv
sektörünün,gereksinimlerini
karşılamak üzere geliştirilen
bir yapıdır.Bu lastiklerde gövde
yapısı,üstün özellikli rayon,naylon,polyester
gibi tekstil esaslı kordların
lastiğin dönüş yönüne 90
derecelik açı yapacak şekilde
yerleştirilmeleri sonucu oluşan
kuşaklarda,belirli açıda çelik
kord kuşak katlarının tatbik
edilmesi sonucu oluşan
yapıdır.Aynı zamanda radyal
yapı,sadece tekstil esaslı ve
lastiğin dönüş yönüne göre sıfır
derece ve belli açıdaki
kordlardan oluşan kuşakların
tatbik edilmesiylede
oluşabilir.Ölçü tanımında "R"
harfi ile beliritilir.
Tubeless ve Tube-Type Lastikler:
Araçlarda yüke karşılık gelen
tepki kuvvetini
karşılayan,lastiklerde jant
arasına sıkıştırılan hava
basıncıdır.Lastikler sadece hava
basıncının sıkıştırıldığı
kılıflardır.Sıkıştırılmış hava
basıncının tutulması,iç
lastiklere veya dış lastiklerin
iç kısmına tatbik edilen ve
sızdırmazlık sağlayan liner
tabaka yardımıyla sağlanır.İç
lastikli kullanılan dış
lastiklere Tube-type,iç latiksiz
kullanılan dış lastiklere
Tubeless lastik denir.
"Pirelli (P) 185/60 R 14 82 H
P6000 Tubeless" ölçü ifadesinde;
Pirelli Üretici firma
(P) Binek otomobil lastiği
P6000 Lastik desen kodu
185 Nominal kesit genişliği (mm)
60 Kesit oranı,seri(basıklık)
R Gövde yapısı (Radyal)
14 Jant çapı(inç)
82 Yük indeksi
H Hız sembolü
Tubeless İç lastiksiz
Hız sembolü,bir lastiğin yük
indeksi ile belirtilen azami
yükte yapabileceği maksimum hızı
ifade eden bir kodlamadır.Hız
sembolleri tablosunda ise
harflerin belirttiği maksimum
hızlar verilmiştir.
Yük indeksi,bir lastiğin hız
sembolü ile beliritilen en
yüksek hızda taşınabileceği
azami yükü belirten bir
kodlamadır.Yük indeksleri
tablosunda ,farklı yük
indekslerine tekabül eden,lastik
başına taşınabilecek azami yük
miktarları kg. cinsinden
verilmiştir.
Lastiğin Üretim Tarihi:
DOT XJ J3 XJJX 208 ifadesinde
DOT :Amerika Birleşik Devletleri
ve Kanada onay sembolü
XJ:Lastiği üreten firma ve
üretildiği fabrika kodu
J3: Lastik ölçüsünü belirten kod
XJJX :Lastik belirten kod
208Üretim tarihi,lastiğin
1998'in 20.haftasında
üretildiğini göstermektedir.
Yara Tamiri:
Pratikte,tubeless otomobil
lastiklerinin tamiri değişik
malzemelerin kullanıldığı iki
farklı yöntemle yapılır.Bunlar;herbiri
için farklı tipte malzeme ve
teçhizat kullanılan,yara
tamirinde en uygun ve tavsiye
edilen bir yöntem olan Mantar
Yama (PRP) ile lastiğin yara
alan bölgesinin kuşingam adı
verilen dolgu maddesiyle
doldurulup pişirilmesi ve
içeriye get konulması yöntemiyle
yapılan Takviyeli Yara
Tamiridir.
Harici bir darbe sonucu yara
almış/delinmiş lastiklerin
incelenmesi,uygun alet ve
ekipmanla tamirinin
yapılması,sadece bu işlemi yapan
kişinin sorumluluğundadır.
Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş
kişilerce yapılmalıdır.
-
Lastikteki delinme,tabanda
belirtilen bölgede ise
mantar yama ile takviyesiz
yara tamiri yapılabilir.
-
Lastik hız semboşü "H" (210
km/saat) ve altı ise delik
çapı azami 6 mm. ve lastik
daha önce tamir edilmemiş
ise tamir edilebilir.
-
240 km/saat ve üstü hız
sembollü lastiklerin tamir
edilmesi sakıncalıdır.
-
Liner tabakada çatlama ve
kesilme,kırılma ve aşırı
deformasyon varsa,tamir
yapılmamalı ve lastik
kesinlikle yenisiyle
değiştirilmelidir.
-
Tamirde temizlik çok
önemlidir.Yara tamir
malzemesi,sadece temiz
yüzeye yapışır.Yara
bölgesinin içten dıştan
konik bir zımpara taşıyla
iyice temizlenmesi ve yara
içindeki serbest kalan çelik
kuşak tel uçlarının,elmas
uçlu bir matkapla alınması
gerekir.Bu işlem iyi
yapılmazsa,ilerde çelik
kuşak uçları çalışma yaparak
paslanabilir ve yara tamir
malzemesine hasar
vererek,lastiği hizmet dışı
bırakabilir.
Tamir malzemesinin
kullanılacağı yerdeki
kauçukla kesinlikle benzer
özellikler taşıması
gerekir.Eğer kullanılan
malzeme kauçuk esaslı
değilse esnemesi,gerilmesi
ve lastik bünyesinde oluşan
ısıya tepki özelliği farklı
olacağından,ayrılma yapar.
Yara tamirinin yüksek
sıcaklığa sahip ütülerle
yapılması,lastikte
istenmeyen sorunlar
çıkarır.Ütünün temas ettiği
alandaki kauçuk yeniden
pişerek,orjinal
özelliklerinde bir bölümünü
yitirir.Kuşaklarda açılmalar
ve lastik tabanında şekil
bozuklukları oluşabilir.
Hasarlı lastik janttan
çıkarılıp iç kısmı
dikkatlice
incelenmelidir.Çok kısa süre
de olsa,havasız lastik
üzerinde yürüme,karkastaki
kordlara zarar verebilir.Liner'da
(tubeless lastiklerde olan
ve hava sızdırmazlığı
sağlayan tabaka) çatlamalar
olabilir. Lastiğin yara almış
bölgesinin,fitil yamayla
tamir edilmesi,ilerde soeun
çıkarabileceğinden
sakıncalıdır.
BAZI LASTİK HASARLARININ
SEBEPLERİ
Taban Merkezinde Çevresel Aşınma

İlk Omuzda Çevresel Erken Aşınma

Omuz / Yanak Bölgesinde Şişme
(Balon)




Havasız Lastik Üzerinde Yürüme

|